Mấy ngày đầu là lúc người ta làm nhiều thứ nhất, và cũng là lúc dễ làm sai nhất. Có vài nguyên tắc đơn giản đủ dùng cho giai đoạn này.
Vài ngày đầu nên làm gì
- Vận động nhẹ trong giới hạn không đau
- Tránh nâng vật nặng
- Theo dõi xem có xuất hiện dấu hiệu cần đi khám không
- Ghi lại mỗi ngày một dòng
- Mục thứ ba là việc quan trọng nhất
Và ba việc kia chỉ là hỗ trợ cho việc đó.
Có nên nằm nghỉ hoàn toàn không
- Không nên nằm bất động cả ngày
- Vận động nhẹ nhàng thường tốt hơn
- Nhưng cũng đừng cố làm như bình thường
- Chọn mức ở giữa hai thái cực
- Mục thứ ba là thái cực ngược lại
Và cả hai thái cực đều không giúp gì.
Bao lâu thì nên đi khám
- Có dấu hiệu trong danh sách thì đi ngay
- Không có mà kéo dài không dịu đi thì cũng nên đi
- Mốc cụ thể thì hỏi bác sĩ
- Đừng tự đặt mốc từ bài viết trên mạng
- Mục đầu là ưu tiên cao nhất
Và mục cuối là điều site này tự áp cho chính nó.
Có nên đi xoa bóp trong mấy ngày này không
- Đang trong cơn cấp thì không nên vội
- Chờ hoặc đi khám trước rồi hỏi
- Không để ai nắn hay giẫm trong giai đoạn này
- Sau khi đã ổn hơn thì tính tiếp
- Mục thứ ba là điều muốn nhắc rõ nhất
Và đó là chỗ nhiều chuyện xảy ra nhất.
Về tư thế trong mấy ngày đó
- Đổi tư thế thường xuyên thay vì giữ một kiểu lâu
- Đứng dậy và đi vài bước đều đặn
- Tìm tư thế nào thấy dễ chịu nhất để nghỉ
- Không có tư thế chuẩn cho mọi người
- Mục cuối là lý do site không nêu tư thế cụ thể
Và mục thứ ba là cách tự tìm ra cái hợp với mình.
Về chườm ấm hay chườm lạnh
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ nếu không rõ nên dùng cái nào
- Không chườm quá nóng hoặc quá lạnh lên da trần
- Ngưng nếu thấy khó chịu hơn
- Site này không nêu hướng dẫn cụ thể vì tuỳ tình huống
- Mục đầu là nơi lấy câu trả lời đúng
Và mục cuối là ranh giới có chủ ý của bài.
Về thuốc giảm đau
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng
- Nói rõ mình đang dùng thuốc gì khác
- Site này không nêu tên thuốc hay liều nào
- Không dùng lại đơn cũ hoặc thuốc của người khác
- Mục đầu là nguyên tắc
Và mục cuối là điều tuyệt đối không nên làm.
Về ngủ trong mấy ngày đó
- Tìm tư thế nằm nào ít đau nhất
- Đổi tư thế trong đêm nếu thấy khó chịu
- Đứng dậy từ từ vào buổi sáng
- Đau về đêm làm mất ngủ thì đi khám
- Mục cuối là ngưỡng cần nhớ
Và nó nằm trong danh sách lặp ở cuối mọi bài.
Về theo dõi bằng một dòng mỗi ngày
- Ghi mức đau so với hôm qua
- Ghi làm được việc gì và không làm được việc gì
- Ghi có xuất hiện dấu hiệu nào trong danh sách không
- Mang ghi chép đó khi đi khám
- Mục thứ ba là mục không được bỏ
Và mục thứ hai là cách mô tả cụ thể nhất.
Về khi đau bắt đầu dịu đi
- Quay lại sinh hoạt từ từ chứ đừng bật ngay về nhịp cũ
- Vẫn tránh nâng nặng thêm một thời gian
- Nghĩ xem lần này bắt đầu từ đâu để phòng lần sau
- Đổi thói quen nào cần đổi
- Mục thứ ba là phần có giá trị lâu dài nhất
Và bỏ qua nó thì lần sau lại y như vậy.
Về khi tái đi tái lại nhiều lần
- Đếm lại đã bao nhiêu lần trong năm qua
- Con số đó là thông tin đáng mang đi khám
- Đừng coi mỗi lần là một chuyện lẻ
- Tái đi tái lại là mẫu, và mẫu thì đáng được xem
- Mục thứ hai là việc cần làm
Và mục cuối là cách nhìn nên đổi.
Ba câu trước khi nằm lên bàn
- Chỗ tôi đau đã được khám chưa
- Người làm có biết tôi đang bị gì không
- Hôm nay có gì mới so với lần trước không
- Ba câu này tự hỏi mình chứ không hỏi ai
- Bài này thêm: tôi có đang trong cơn cấp không
Câu cuối là điểm riêng, và đang trong cơn cấp thì chờ chứ không đi.
Dễ chịu không phải là khỏi
- Cảm giác lúc đó không nói lên tiến triển thật
- Site này không nêu tư thế, cách chườm, hay tên thuốc nào
- Không nằm bất động cả ngày và cũng không cố làm như bình thường
- Không để ai nắn hay giẫm trong cơn cấp
- Mục thứ hai là ranh giới có chủ ý của site
Hai mục cuối là hai điều cần tránh, và mục sau trong hai cái đó nguy hiểm hơn nhiều.
Dừng ngay và đi khám
- Đau lan xuống tay hoặc chân kèm tê hoặc yếu
- Đau tăng lên sau khi làm và không giảm
- Chóng mặt, buồn nôn, hoặc hoa mắt trong và sau khi làm vùng cổ
- Sốt, sụt cân, hoặc đau về đêm làm mất ngủ
- Thay đổi trong việc đi tiểu hoặc đại tiện
Trong vài ngày đầu thì đây chính là danh sách phải theo dõi mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Vài ngày đầu nên làm gì?
Vận động nhẹ trong giới hạn không đau, tránh nâng vật nặng, và theo dõi xem có xuất hiện dấu hiệu cần đi khám không.
Có nên nằm nghỉ hoàn toàn không?
Không nên nằm bất động cả ngày. Vận động nhẹ nhàng thường tốt hơn là nằm yên hoàn toàn.
Bao lâu thì nên đi khám?
Có dấu hiệu trong danh sách thì đi ngay. Không có mà kéo dài không dịu đi thì cũng nên đi khám.
Có nên đi xoa bóp trong mấy ngày này không?
Đang trong cơn cấp thì không nên vội. Chờ hoặc đi khám trước rồi hỏi.