Người khám chỉ thấy mình trong mười lăm phút, còn mình sống với cơn đau cả tuần. Ghi lại là cách chuyển phần biết đó sang cho họ.
Nên ghi lại những gì về cơn đau
- Đau từ khi nào
- Đau ở đâu và lan tới đâu
- Mức đau trong ngày
- Điều gì làm đau hơn hay đỡ hơn
- Có tê hoặc yếu không và ở chỗ nào
Năm ý đó là khung, và không cần thêm gì phức tạp hơn.
Ghi thế nào cho khỏi bỏ dở
- Mỗi ngày một dòng ngắn là đủ
- Bảng chi tiết quá thì hai ngày sau là bỏ
- Ghi vào ghi chú điện thoại cho tiện
- Ghi vào một giờ cố định mỗi ngày
- Mục thứ hai là lý do nên giữ đơn giản
Và duy trì được mới là điều quan trọng nhất.
Ghi có ích gì khi đi khám
- Nó cho thấy diễn biến theo thời gian
- Thứ mà một lần khám không quan sát được
- Nó thay cho việc cố nhớ lại trong lúc căng thẳng
- Nó cũng giúp buổi khám ngắn hơn
- Mục thứ hai là giá trị riêng của ghi chép
Và đó là thứ chỉ người sống với cơn đau mới cung cấp được.
Có cần ghi cả những ngày bình thường không
- Có
- Ngày bình thường cũng là dữ liệu
- Nó giúp thấy rõ ngày nào khác thường
- Chỉ ghi ngày đau thì không thấy được tỉ lệ
- Mục thứ ba là lý do chính
Và mục cuối là chỗ nhiều người ghi thiếu.
Về cách mô tả mức đau
- Dùng cách so sánh mình hiểu được, ví dụ so với hôm qua
- Ghi rõ đau có làm mất ngủ không
- Ghi đau có cản trở việc gì cụ thể không
- Mô tả bằng việc làm được hay không làm được thì rõ nhất
- Mục cuối là cách mô tả có ích nhất
Vì nó cụ thể hơn là nói đau nhiều hay đau ít.
Về ghi điều gì làm đau hơn
- Ghi tư thế hoặc việc làm đi kèm
- Ghi thời điểm trong ngày
- Ghi cả những gì làm thấy đỡ
- Đây là phần người khám hay hỏi nhất
- Mục thứ ba cũng quan trọng ngang mục đầu
Và trả lời sẵn được thì buổi khám trôi nhanh hơn.
Về ghi những gì đã thử
- Ghi đã đổi gối hay đổi bàn làm việc chưa
- Ghi đã đi xoa bóp bao nhiêu buổi
- Ghi đã dùng thuốc gì nếu có
- Ghi thử cái nào thấy khác không
- Mục thứ hai là con số hay gây bất ngờ
Và nó cũng là con số trả lời cho câu mình có đang hoãn việc khám không.
Về ghi tê và yếu riêng ra
- Ghi tách khỏi phần đau
- Ghi tê ở ngón nào hoặc vùng nào
- Ghi yếu thể hiện ra sao, ví dụ cầm nắm khó hơn
- Đây là nhóm dấu hiệu không nên chờ
- Mục đầu là cách ghi đúng
Và mục cuối là lý do nó được tách riêng.
Về ghi theo tuần thay vì theo ngày
- Cuối tuần đọc lại và viết một dòng tổng kết
- So với tuần trước thì khác gì
- Mẫu theo tuần dễ thấy hơn mẫu theo ngày
- Mang cả phần ngày lẫn phần tuần khi đi khám
- Mục thứ ba là lợi ích chính
Và nhìn theo tuần thì thấy được chiều hướng.
Về mang ghi chép đi khám
- Đưa ra ngay đầu buổi
- Nói gọn trước rồi mới đưa chi tiết
- Đánh dấu sẵn những chỗ mình thấy đáng chú ý
- Ghi sẵn câu hỏi muốn hỏi ở cuối trang
- Mục thứ hai là cách trình bày hiệu quả
Và mục cuối tránh ra khỏi phòng rồi mới nhớ ra câu muốn hỏi.
Về tiếp tục ghi sau khi khám
- Ghi lại kết luận và hướng dẫn nhận được
- Tiếp tục ghi diễn biến sau đó
- Mang theo khi tái khám
- So sánh trước và sau là thứ có giá trị nhất
- Mục cuối là lý do đừng dừng ghi sau buổi khám
Và nhiều người dừng đúng lúc ghi chép bắt đầu có ích nhất.
Ba câu trước khi nằm lên bàn
- Chỗ tôi đau đã được khám chưa
- Người làm có biết tôi đang bị gì không
- Hôm nay có gì mới so với lần trước không
- Ba câu này tự hỏi mình chứ không hỏi ai
- Bài này thêm: tôi đã ghi lại gì trong tuần qua
Câu cuối là điểm riêng, và câu thứ ba ở trên chỉ trả lời được khi có ghi chép.
Dễ chịu không phải là khỏi
- Cảm giác lúc đó không nói lên tiến triển thật
- Site này không nêu cách tự phân biệt nguyên nhân từ ghi chép
- Không dùng ghi chép để tự kết luận thay cho người khám
- Không bỏ ghi chép ngay sau buổi khám đầu tiên
- Mục thứ hai là ranh giới có chủ ý của site
Hai mục cuối là hai điều cần tránh, và mục đầu trong hai cái đó làm hỏng giá trị của ghi chép.
Dừng ngay và đi khám
- Đau lan xuống tay hoặc chân kèm tê hoặc yếu
- Đau tăng lên sau khi làm và không giảm
- Chóng mặt, buồn nôn, hoặc hoa mắt trong và sau khi làm vùng cổ
- Sốt, sụt cân, hoặc đau về đêm làm mất ngủ
- Thay đổi trong việc đi tiểu hoặc đại tiện
Thấy những dấu hiệu này trong ghi chép của mình thì đi khám ngay, đừng chờ đủ tuần.
Câu hỏi thường gặp
Nên ghi lại những gì về cơn đau?
Đau từ khi nào, đau ở đâu và lan tới đâu, mức đau trong ngày, điều gì làm đau hơn hay đỡ hơn, và có tê hay yếu không.
Ghi thế nào cho khỏi bỏ dở?
Mỗi ngày một dòng ngắn là đủ. Bảng chi tiết quá thì hai ngày sau là bỏ.
Ghi có ích gì khi đi khám?
Nó cho thấy diễn biến theo thời gian, thứ mà một lần khám không quan sát được.
Có cần ghi cả những ngày bình thường không?
Có. Ngày bình thường cũng là dữ liệu, và nó giúp thấy rõ ngày nào khác thường.